De vergoddelijking van een filosoof
Het door de kerk aan ons overgeleverde beeld van Jezus is vooral bepaald door de apostel Paulus. Bij hem begint de geleidelijke vergoddelijking van de mens Jezus, die zijn bekroning vindt bij het Concilie van Nicea in 325. Maar hoe zag de historische Jezus er werkelijk uit?
Aan de hand van de oudste bronnen reconstrueert Jos Stollman in zijn boek De historische Jezus het vroegste, en waarschijnlijk meer authentieke, beeld van Jezus. Daarbij grijpt hij onder meer terug op de teruggevonden evangeliën van Thomas en Maria Magdalena. Deze evangeliën hebben onder wetenschappers tot veel discussie geleid. Nu het stof is neergedaald, blijkt hoe we de ware Jezus kunnen zien: als een scherp denker, een bevlogen spiritueel leidsman en een aardse filosoof.
Jos Stollman: ‘Als je op zoek gaat naar informatie over de vroege geschiedenis van het christendom, kom je al gauw terecht in een labyrint van geschriften en studies, zowel op het internet als in boekvorm. Vele daarvan zijn geschreven vanuit een bepaalde geloofsovertuiging en dat maakt het moeilijk om feiten en meningen goed van elkaar te scheiden.
Mijn zoektocht naar de feitelijke achtergronden van het leven van Jezus en de ontwikkelingen binnen de eerste christengemeenten leidde mij langs verschillende wegen, theologische en cultuurhistorische studies, maar ook discussiefora en tekstverzamelingen op internet. Daarbij wordt ingezoomd op verschillende aspecten die invloed hadden op de zich geleidelijk vormende ideeën over wie Jezus was en wat hij ons leerde.
Dit boek wil een compact overzicht bieden van de ontwikkelingen in de eerste eeuw van onze jaartelling zonder te verzanden in te veel details. Het vertelt het verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de evangeliën zoals wij die kennen en enkele die ons vanuit de christelijke kerken onbekend waren, maar in de vorige eeuw aan de vergetelheid ontrukt werden, zoals de evangeliën van Thomas en Maria.
Het schetst daarnaast de context van Jezus’ leven: het jodendom van de eerste eeuw, de mysteriegodsdiensten en de hellenistische cultuur. Ten slotte geef ik een overzicht van het ontstaan van de orthodoxie*, het christendom zoals wij dat kennen in rooms-katholieke, protestantse en oosters-orthodoxe kerken. Hoe versnipperd ze ook lijken, ze gaan (vrijwel) allemaal terug op het concilie van Nicea, waar in het begin van de vierde eeuw* de meeste leerstellingen betreffende onze visie op Jezus werden vastgelegd.’
* Orthodoxie = het rechte denken. Het heet natuurlijk zo omdat de winnaar zijn
gelijk claimt.
