De kunst van het opnieuw beginnen

Beeldend kunstenaar Madelon Hooykaas vroeg filosoof en schrijver Dorothea Franck van gedachten te wisselen over ‘opnieuw beginnen.’ Beiden zijn op een punt aangekomen om opnieuw te beginnen, maar kan dat eigenlijk wel? De geest is geen onbeschreven blad en de tijd is een verzamelaar.

Wat doet er écht toe als je opnieuw wilt beginnen, vroegen zij zich af. Met aandacht leven, nieuwsgierig blijven, je bewust zijn van wat het leven je aanreikt en daar ‘ja’ tegen zeggen.

Hooykaas en Franck schrijven in hun boek ‘De kunst van het opnieuw beginnen’ over durven veranderen, reislust, boeddhisme en reflectie, over verwondering en beeldende kunst, en over het geluk van de kijker en de rijkdom van je dagen. Zij legden het accent niet op het terugkijken maar juist op de positieve, spannende kant van verandering, de kansen en de frisse energie van opnieuw beginnen, geïnspireerd door het boeddhistische begrip beginner’s mind.

‘Madelon Hooykaas heeft aan de ene kant een gevoeligheid en verfijnde waarneming en aan de andere kant een heldere doortastende en aardse manier van werken’

Dorothea Franck

Madelon Hooykaas (1942) is een internationaal bekend beeldend kunstenaar en filmmaker, die van 1972-2004 samenwerkte met Elsa Stansfield. Hun werk bevindt zich onder meer in de collecties van het Stedelijk Museum Amsterdam en het MoMA in New York. Eerder verscheen over hun oeuvre ‘Revealing the Invisible – The Art of Stansfield/Hooykaas’ bij Uitgeverij de Buitenkant.

Madelon Hooykaas groeide op in Rotterdam. Voordat zij in 1964 naar  Parijs vertrok, was zij in de leer bij verschillende Nederlandse fotografen. In 1966 ontving zij als jonge fotograaf de Europhotprijs als vertegenwoordiger van Nederland, en vertrok voor het fotoproject Along the Pilgrim’s Way to Canterbury naar Engeland en verbleef als gaststudent aan de Ealing School of Art & Design in Londen. Haar professionele belangstelling ging uit naar het maken van films en fotografie als middel in de conceptuele kunst, met name in de zogenaamde sequentiefotografie. Zij werkte in Brussel in een filmlaboratorium en in Parijs als filmassistent voordat zij zich vestigde als freelance fotograaf en filmmaker.

In 1968 reisde zij met een beurs van het ministerie van Cultuur voor een jaar naar de Verenigde Staten. In New York was zij assistent van de fotografen Philip Halsman en Bert Stern en kreeg les van de fotografen Gary Winogrand en Joel Meyerowitz. In Californië vormde een ontmoeting met Alan Watts het begin van haar levenslange belangstelling voor het zenboeddhisme.

In 1970 vertrok zij naar Japan met het plan een aantal fotografen te interviewen en het leven in een zenklooster te ervaren. Als eerste Europese vrouw kreeg zij toestemming in een traditioneel mannenklooster te verblijven en foto’s te maken. In 1971 verscheen het fotoboek Zazen. De teksten hiervoor stelde Hooykaas samen met dichter Bert Schierbeek. Zij verkreeg hiermee grotere naamsbekendheid; een Engelstalige en Duitstalige editie van het boek volgden.Vijf jaar later verschijnt opnieuw een boek Death Shadow, waarvoor Hooykaas de foto’s maakte en Schierbeek een gedicht voor haar schreef.

‘Dorothea Franck is een origineel denker met een avontuurlijke geest en zij schrijft fascinerende beschouwingen.’

Madelon Hooykaas

Dorothea Franck (1948) schrijft over filosofie, poëzie, literatuur en de beeldende kunsten. Zij doceerde algemene taalwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam en semiotiek aan de afdeling ‘Beeld en Geluid’ van het Conservatorium in Den Haag. Zij schreef diverse diepgaande essays over beeldend kunstenaars.