Boeddhistische leraar Varamitra riep de boeddhistische gemeenschap in Nederland jaren terug al op: ‘Kom van dat kussen af, doe wat, steek je handen uit de mouwen.’ Het hielp niet, op een enkele uitzondering na werden de kussens warm gehouden, het gesnurk tijdens meditatie overweldigend, mantra’s geoefend en de teksten van de Boeddha geprezen maar niet gepraktiseerd. Pogingen doen om lijden te beëindigen. In de praktijk.
Tot vorige week op LinkedIn een bericht verscheen dat Dorine Esser en Dirk Wolbers met https://voice-of-buddhism.crd.co een oproep aan de ingedutte boeddhistische wereld deden zich uit te spreken tegen het geweld, het vermoorden van onschuldige mensen, vrouwen, mannen, kinderen, ouderen, zieken in Gaza, door Israël. Ze noemden dat land expliciet en niemand kan ontkennen dat Israël daaraan schuldig is. Israël verweert zich door te stellen dat het Hamas wil vernietigen, die op 7 oktober vorig jaar meer dan 1500 onschuldige Israeliers afslachtten en duizenden mensen verwondden. En zich schuil zou houden op publieke plaatsen in Gaza. Elke dode is er een te veel, het geweld in Gaza buitenproportioneel.
Ik was blij met de oproep om je als boeddhist uit te spreken tegen dat geweld maar kreeg ook in eerste instantie een ongemakkelijk gevoel: moet je kiezen voor de een en de ander afwijzen? Slachtoffer en dader? Toch ben ik blij met de oproep omdat die de mogelijkheid creëert om met meerdere partijen in gesprek te gaan om een eind te maken aan het moorden van beide kanten. Het wij en zij uit te schakelen.
Op het initiatief van Esser en Wolbers kwamen ook negatieve reacties uit boeddhistische hoek- ik vond ze kil en niet getuigen van compassie en empathie. Je mag je als land toch verdedigen als je wordt aangevallen en in het totaal van oorlogen valt het aantal slachtoffers eigenlijk toch wel mee? Terloops werd in die reacties het leed van de slachtoffers licht aangetipt. De al meer dan 40.000 burgerdoden in Gaza.
Als ik de beelden zie van een totaal verwoest land, puinhopen, gebombardeerde ziekenhuizen, infrastructuur, kleine kinderen die hun ouders helpen een wagentje voort te duwen met huisraad, op weg naar geen toekomst, dan is dat zo verdrietig en word ik ook verschrikkelijk kwaad dat dit gebeurt. Een Nederlandse militair die ik ooit ontmoette noemt dat ‘een parkeerterrein aanleggen.’
Laatst keek ik naar een documentaire over de slachting die door Hamas op 7 oktober vorig jaar is aangericht in Gaza. Afgewisseld met beelden van Palestijnen die ook -een deel van- hun familie zijn kwijtgeraakt door Israelische aanvallen. Familieleden van gegijzelden. Alleen maar slachtoffers.
Kom van dat kussen af en spreek je uit op weg naar een dialoog. Praat niet onzinnig over de legitimiteit van oorlog, zo kil. Zie de mens en houd op met dat labelen.
Esser en Wolbers richtten ook ‘Gaza Resilience Live’ op. Wolbers legt in een reactie uit wat de doelstelling met ‘Gaza Resilience Live’ is:
‘Gaza Resilience Live is een reeks webinars voor actievoerders en allen die zich betrokken voelen bij de schrijnende situatie in Gaza. De webinars willen meegeven dat we niet alleen staan en dat er wegen zijn om op een geschikte, voedende manier goed voor jezelf te blijven zorgen als actievoerder of betrokkene terwijl je je tegelijkertijd volop blijft inzetten voor gerechtigheid in Gaza en voor de inwoners van Palestina.’
Uit contacten en uit berichten van en met actievoerders weet ik dat die zwaar onder druk staan. Er zijn ervaringen dat politiemensen zonder toestemming de woningen van actievoerders ingaan en actievoerders en huisgenoten onder druk zetten. Veel actievoerders hebben ook een baan en zetten die op het spel als dat bekend wordt bij de werkgever. Als ze veroordeeld worden vanwege hun maatschappelijke betrokkenheid. Bij acties worden deze mensen gefotografeerd en is is sprake van gezichtsherkenning, alsof het om criminelen gaat. Amnesty International protesteert tegen die aantasting van mensenrechten.
Als voormalig onderzoeksjournalist weet ik uit ervaring hoeveel moeite overheidsdiensten – ook buitenlandse, doen om actievoerders te criminaliseren. In reacties van de laatste dagen gaan ook sommige boeddhisten in op de activiteiten van deze (Palestina)activisten en kwalificeren ze op een onprettige en kwalijke wijze. Over juist spreken gesproken.
Kom van dat kussen af, zei Varamitra.
Moge iedereen gelukkig zijn, met name jij.
Vrede en alle goeds.
Moedig voorwaarts!
BIJSLUITER: het lezen van deze columns kan leiden tot groot geestelijk ongemak, woedeaanvallen, depressies, onbeheerst gedrag, angstaanvallen, maagzuur, zweten, ongeloof, twijfel aan eenieder, straatvrees, lange tenen en het geloof in het eigen gelijk. Bij de lezers. Scheldpartijen en een onbedwingbare drang om te reageren zijn waargenomen. Sommigen willen Chef corrigeren. Of bedanken. Of prijzen. De drang om in verzet te komen, het abonnement op te zeggen- wat niet kan. Sommigen besluiten de krant niet meer te lezen, of te boycotten. Er kwaad over te spreken.
