Regisseur Pawo Choyning Dorji, bekend van zijn veelgeprezen film ‘Lunana: A Yak in the Classroom,’ is terug met een tot nadenken stemmend verhaal in zijn nieuwste voorstelling, ‘The Monk and the Gun’.
De film, die Bhutan vertegenwoordigt op de Academy Awards, verweeft humor, sociaal commentaar en een diepgaand onderzoek naar de botsing tussen westerse waarden en een traditionele Zuid-Aziatische cultuur. The ‘Monk and the Gun’ speelt zich af tegen de achtergrond van Bhutans overgang naar democratie in 2006 en neemt kijkers mee op een grillige reis door een samenleving die worstelt met verandering. Dorji, die zowel in Bhutan als in de Verenigde Staten heeft gewoond, belicht hoe het langzaam moderniserende koninkrijk van Bhutan door de buitenwereld wordt gezien.
Een centrale vraag die de film op speelse wijze onderzoekt is: ‘Wat zou een monnik willen met een pistool?’ Dit raadselachtige uitgangspunt maakt de weg vrij voor een scherpzinnige satirische fabel waarin westerse idealen botsen met de diepgewortelde cultuur van Bhutan.
De humor van de film komt voort uit de verbijstering van de Bhutanese burgers over het concept van verkiezingen, iets waar ze naar verwijzen alsof het een ‘nieuwe varkensziekte’ is. In tegenstelling tot de Amerikaanse nadruk op volksheerschappij, is de overgang naar democratie in Bhutan eerder vrijwillig dan revolutionair. De regisseur gebruikt deze situatie slim om commentaar te leveren op het steeds meer gepolariseerde Amerikaanse politieke landschap. Het laat zien hoe sommige Bhutanese burgers tevreden zijn met hun bestaande systeem, en zelfs de kans voorbij laten gaan om hun eigen leider te kiezen ten gunste van hun koning.
Naarmate de film zich ontvouwt, wordt het duidelijk dat niet iedereen blij is met de veranderingen in Bhutan. De titulaire monnik, vertolkt door Tandin Wangchuk, vertegenwoordigt een stem van onenigheid en zet vraagtekens bij de verschuiving in Bhutan van boeddhisme naar consumentisme en eigenbelang. Dorji houdt de bedoelingen van de monnik vaag en daagt het publiek uit om zijn acties te interpreteren.
De centrale plot, een antiek geweer uit de Amerikaanse burgeroorlog, wordt een symbool van de westerse invloed in dit afgelegen Himalaya koninkrijk. De jacht op dit zeldzame vuurwapen door meerdere personages onderstreept de kritiek van de film op de manier waarop westerse concepten de Bhutanese samenleving hebben geïnfiltreerd en soms gecorrumpeerd.
Hoewel de invoering van verkiezingen in Bhutan versterkend lijkt, roept Dorji’s film een schrijnende vraag op: Is deze verschuiving van een collectieve burgerlijke identiteit naar een meer op eigenbelang gerichte Amerikaanse mentaliteit echt vooruitgang? Door middel van een ingewikkeld verhaal en een goed ontworpen puzzel van onderling verbonden elementen ontrafelt de film geleidelijk zijn onderliggende boodschap. Het is in de finale van de film dat de ware bedoeling van het verhaal duidelijk wordt.
In ‘The Monk and the Gun’ nodigt Pawo Choyning Dorji de kijker uit om na te denken over de invloed van de westerse invloed op een samenleving die eeuwenlang relatief onaangetast is gebleven.
