• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Columns » Peter – meestal niet met wroeging achteraf

Peter – meestal niet met wroeging achteraf

5 november 2025 door Peter Pijls

De geluiden dat er links bestaan tussen psychische kwetsbaarheden (vroeger stoornissen genoemd) en genen, zwellen aan. Niet tot mijn ongenoegen.

Nadat ik alle boeken van de bipolaire psychiater Kay Redfield Jamison had verslonden, werd ik in mijn vermoeden gesterkt dat mijn stuiterende stemmingsbeeld een boel met mijn genoom te maken had. Het genoom is de volledige set van genetische instructies van een organisme.

Ook de nog hardere wetenschap laat zich niet onbetuigd. Na een massief onderzoek wist professor Jim van Os te melden dat schizofrenie als ziekte helemaal niet bestaat. Er is hoogstens sprake van psychosegevoeligheid. Niet zelden net zo hard uitgelokt door jeugdtrauma´s als door een genetische component.

Nog een eyeopener waar sommige wat meer behoudende psychiaters, de jongens en meisjes van het biochemische pillenmodel, nog van moeten bijkomen.

Afgelopen nacht stuitte ik op een mij onbekend onderzoek uit 2019 van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Wetenschappers vonden nieuwe genen die samenhangen met depressie.

Voor het eerst in tien 10 jaar werd een link gevonden tussen het menselijk genoom en depressie.

De onderzoekers van het UMCG richtten zich in hun aanpak op het combineren van studies over depressie met twee andere psychiatrische aandoeningen: schizofrenie en ziekelijke stemmingsgevoeligheid (voorheen bipolair genoemd).

‘Schizofrenie’ en de ‘bipolaire stoornis’ hebben een gedeelde genetische achtergrond met depressie. De erfelijke overlap met schizofrenie en bipolaire stoornis gebruikten de UMCG-onderzoekers om nieuwe genetische markers voor depressie te vinden. In totaal leverde deze aanpak twintig nieuwe genetische markers op.

Genetische markers zijn korte DNA-segmenten waarvan de plaats binnen het genoom bekend is. Ze worden samen met een bepaalde eigenschap (bijvoorbeeld een gen) geërfd.

Dit onderzoek past in een recente serie van internationale studies die laten zien dat het, na jarenlange vruchteloze pogingen, toch mogelijk is om de genetische achtergrond van psychiatrische ziekten te achterhalen. Het wetenschappelijke vakblad Molecular Psychiatry publiceerde de uitkomsten.

Ook afgelopen nacht las ik over een soortgelijk onderzoek van de Vanderbilt University en de Virginia Commonwealth University. Daaruit bleek dat symptomen van ‘schizofrenie’ of psychosegevoeligheid en de bipolaire kwetsbaarheid type 1 (die van mij) zowel gedeelde als onderscheidende genetische kenmerken hebben.

Na een zeer uitgebreid onderzoek onder tienduizenden proefpersonen met en zonder eerdergenoemde psychische kwetsbaarheden, zagen de wetenschappers grote overeenkomsten, maar ook verschillen tussen ´schizofrene´ en ´bipolaire´ mensen.

Meer onderzoek is nodig, benadrukken de betrokken onderzoekers. Voor mij en vele anderen begint mogelijk het perspectief te lonken van een pil die minder dodelijk is dan de huidige tabletten, mocht ik ooit weer psychiatrische medicatie nodig hebben.

Hopelijk komt het niet zover dat al tijdens de zwangerschap genetisch gezien kan worden of de foetus een bipolaire aanleg heeft. Aborteren kan dan een vrijwillige keuze van de ouders zijn, of een gesuggereerde: door psychiaters en de publieke moraal bijvoorbeeld.

Zie het lot van embryo´s met aanleg voor Down. Ze worden massaal geaborteerd. Gelukkig zijn er genoeg ouders die toch aanleiding zien hun Mongooltje ter wereld te laten komen. Meestal niet met wroeging achteraf, heb ik begrepen.

 

Categorie: Columns, Peter Pijls Tags: bipolaire kwetsbaarheid, depressie, genen, Kay Redfield Jamison

Lees ook:

  1. Collectief manisch-depressief
  2. Zeshin – thee met gratie voor de eenzaamheid
  3. Het jaar 2019 – dag 228 – spiegelen
  4. Gadeslaan

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Peter Pijls

Oud-journalist en tegenwoordig columnist, blogger, fotograaf en dichter Peter Pijls, is zenboeddhist en deed lang aan Hathayoga. Hij is anarchist en invalide. Door amputaties zit hij in een rolstoel. Peter herstelt van verslavingen. Thans is hij dakloos. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 1 juni 2026
    ACTIVITEITEN Stichting Bodhisattva
  • 4 juni 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 4 juni 2026
    Lezing Hoe je een natuurlijk leider wordt
  • 4 juni 2026
    Lezingen Boeddhisme is een levensfilosofie door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • 5 juni 2026
    Lezing De kracht van stilte in het hart door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • 6 juni 2026
    Vipassana voor ervaren beoefenaars
  • 7 juni 2026
    (zelf)compassie in een woelige wereld. Begeleid door Lex van Heel.
  • 13 juni 2026
    Lezing Een kostbaar mensenleven door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 7 – Na het eten je schaaltjes afwassen

    Hans van Dam - 24 mei 2026

    De huishoudschool van Zhaozhou.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Column van Joop – spirituele lakens
    • Sodis – de virtuele denkster 582
    • The Rights Forum – Booking.com profiteert van bezetting Palestina, krijgt belastingvoordeel
    • B’eter: Orzosalade met linzen
    • De Geest Zonder Houvast – Het einde van worden

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.