Waarom is voetbal zo populair, en bijvoorbeeld niet handbal of volleybal?
Wat is de lol van de handicap dat de bal alleen met de voeten geraakt mag worden? En dan moet je als speler ook nog eindeloos hard lopen, met de kans dat helemaal niemand scoort. En hoe lukt het een sport die vervuild wordt door corruptieschandalen om onverminderd mensen te blijven trekken?
Het eerste antwoord is natuurlijk: omdat het een spel is. Mensen houden van spelen. Het spel laat even een andere ordening van de werkelijkheid toe, en dat werkt ontspannend, helemaal als de tijden weinig vreugdevol zijn. Maar ja, dat geldt ook voor andere balspelen.
Een tweede reden: iedereen, ongeacht afkomst, kan in het voetbal sterstatus krijgen. Al ben je voor een dubbeltje geboren, je kunt miljonair worden.
Een derde oorzaak: voetbal lijkt sprekend op het leven van alledag. Net als in het leven kunnen bijvoorbeeld nooit alle factoren beheerst en aangestuurd worden. Zelfs een topspeler heeft geen gegarandeerde scorekans. De uitkomst van het spel is zo onvoorspelbaar als het leven.
Ook uit het leven gegrepen: gelijke kansen op succes, als ideaal startpunt, gaan samen met felle competitie. De zoektocht naar de seizoenswinnaar heet dan ook ‘de competitie’. Het is zelfs de bedoeling dat ongelijkheid ontstaat, ongeveer zoals in het bedrijfsleven competitie als heilzaam wordt gezien.
Nog iets: voetbal biedt een overzichtelijke tweedeling. Vooral nu onze samenleving polariseert, is het wij-zij-gevoel volstrekt herkenbaar, inbegrepen de kans op confrontaties.
Of is voetbal populair omdat het de kerk vervangt? Supporters geloven in hun club en laten hun leven daardoor bepalen. Ze komen op zondag samen in een speciale tempel voor een ritueel met eigen symbolen en gezangen. Er ontstaat een tijdelijke eigen werkelijkheid, met godenzonen als voorgangers. En dat ritueel duurt alles bij elkaar net iets langer als hoogmis of kerkdienst.
