Ik at vanmiddag twee boterhammen met kaas. Lekker donker brood en heerlijke belegen boerenkaas, waar geen sloopmelk aan te pas is gekomen. Ineens bekeek ik de boterham eens goed.
Het is waar dat alles met elkaar verbonden is en het een niet kan zonder het ander. Deze boterham is van graan gemaakt dat door een boer in een akker is gestopt. Hij ploegde in het de najaar de akker om en bemeste het land met stront van zijn koeien. Enkele koeien kocht hij bij een collega boer. De tractor met ploeg was door een fabriek geleverd, monteurs hebben het apparaat in elkaar gezet. De onderdelen van de tractor waren geleverd door andere bedrijven, met ook werknemers en een eigenaar, die ook dagelijks hun brood aten van graan, enzovoort.
Het graan van onze boer groeide en werd beregend als het droog was en er geen regen viel. Dat gezuiverde water werd aangeleverd door een nutsbedrijf dat het water weer uit rivieren haalde dat door waterschappen onderhouden werd. Het kwam uit verre landen waar ook anderen zich bezig hielden met de waterkwaliteit.
Toen het graan rijp was om geoogst te worden klom de boer op de trekker en ging oogsten. De korrels kwamen in een grote kar naast de trekker en de stengels gingen naar een papierfabriek. Het graan ging naar een meelfabriek die het weer leverde aan de bakker. Het werd vervoerd met een vrachtwagen die ook door anderen was gemaakt. De bakker bakte brood en taart en verkocht het aan mensen die te voet, op de fiets of met de auto naar hem toe kwamen. De fietsen, auto’s en schoenen zijn ook weer gemaakt door mensen. De schoenen zijn van het leer van de huid van de koeien van de boer. De auto’s rijden op brandstof die ook door mensen is gemaakt. Zo is alles met elkaar verbonden
Ook mensen zijn met elkaar verbonden. De stamboom van de chef telt vijftienduizend namen, allemaal familie. Mensen die op het land werkten, melk verkochten, netten maakten voor de visserij, kinderen kregen die ook weer kinderen kregen, naar school gingen waar andere kinderen in de klas zaten en onderwijzers brood van graan aten. Met een glas melk van andermans koeien. Die mensen leefden en stierven en werden door anderen begraven op een kerkhof waar het personeel ook brood van graan at.
Moge iedereen een lang, gezond en gelukkig leven hebben, niemand uitgezonderd.
Vrede en alle goeds, zeggen de Franciscanen.
Laten we een eind maken aan oorlog en geweld, stop de wapenhandel.
Moedig voorwaarts!
BIJSLUITER: het lezen van deze columns kan leiden tot groot geestelijk ongemak, woedeaanvallen, depressies, onbeheerst gedrag, angstaanvallen, maagzuur, zweten, ongeloof, twijfel aan eenieder, straatvrees, lange tenen en het geloof in het eigen gelijk. Bij de lezers. Scheldpartijen en een onbedwingbare drang om te reageren zijn waargenomen. Sommigen willen mij corrigeren. Of bedanken. Of prijzen. De drang om in verzet te komen is waargenomen, het abonnement op te zeggen. Sommigen besluiten de krant niet meer te lezen, of te boycotten. Er kwaad over te spreken. Te janken of te vloeken. De straat op te gaan om te demonstreren maar niet weten waartegen. Het boeddhisme de rug toe te keren. Of aan de drugs te gaan. En zo gaat het maar door.