Gisteravond keek ik naar de film Escape from Pretoria over twee blanke Zuid-Afrikanen die de antiapartheidsbeweging ANC van Nelson Mandela steunen. Hun activiteiten spelen zich af in 1979 als ze met lichte explosieven op klaarlichte dag op straat explosies van teksten van het ANC de lucht inblazen.
Ze worden gepakt en veroordeeld tot 8 en 12 jaar cel die ze uit moeten zitten in een streng bewaakte gevangenis in Pretoria. Van begin af aan verzinnen ze methoden om te ontsnappen. Uiteindelijk lukt dat na ruim een jaar -met een derde gevangene- door houten sleutels te maken waarmee ze alle deuren in die gevangenis kunnen openen. De twee komen uiteindelijk in Londen terecht waar ze hun werk voor het ANC voortzetten.
Voor mij was dit niet zomaar een film over ANC. Ik ben bevriend met witte mensen in Nederland en Engeland die in Zuid-Afrika toen ook daadwerkelijk het werk van de ANC steunden. Het gaat om twee vrouwen, dochters van een Engelse arts, die zijn praktijk in Zuid-Afrika had, die in de jaren zeventig als koerier van Zuid-Afrika naar Londen vlogen met in hun kleding verborgen stukken en teksten waaruit het onmenselijke gedrag van de blanken jegens de zwarte bevolking bleek en waarin werd opgeroepen dat aan te pakken. Wat ze deden had ze ook op een langdurige gevangenisstraf kunnen komen staan. Ze kenden het risico van hun daad maar namen dat voor lief. Voor hen was iedereen gelijk.
Op een dag is het hele gezin binnen 24 uur na aankondiging Zuid-Afrika uitgezet. De politie en geheime diensten die de woning observeerden, waren erachter gekomen dat de arts in de nacht zwarte Afrikanen thuis ontving die hem bijpraatten over de strijd tegen apartheid.
Apartheid en discriminatie zijn er nog steeds, helaas. Houten sleutels helpen niet meer om daaraan te ontsnappen.
Moedig voorwaarts!
Somewhere over the rainbow, skies are blue.
BIJSLUITER: het lezen van deze columns kan leiden tot groot geestelijk ongemak, woedeaanvallen, depressies, onbeheerst gedrag, angstaanvallen, maagzuur, zweten, ongeloof, twijfel aan eenieder, straatvrees, lange tenen en het geloof in het eigen gelijk. Bij de lezers. Scheldpartijen en een onbedwingbare drang om te reageren zijn waargenomen. Sommigen willen mij corrigeren. Of bedanken. Of prijzen. De drang om in verzet te komen is waargenomen, het abonnement op te zeggen. Sommigen besluiten de krant niet meer te lezen, of te boycotten. Er kwaad over te spreken. Te janken of te vloeken. De straat op te gaan om te demonstreren maar niet weten waartegen. Het boeddhisme de rug toe te keren. Of aan de drugs te gaan. En zo gaat het maar door.