Komende zaterdag – op de openingsdag van TEFAF Maastricht – demonstreren
XR en Scienst Rebellion tegen privéjets op Maastricht-Aachen Airport (MAA).
Privéjets hebben volgens de actievoerders een disproportionele milieu en klimaatimpact. MAA faciliteert veel privéjetvluchten: normaal 3 tot 4 per dag en tijdens TEFAF ongeveer 200 in een week.
De actievoerders eisen dat MAA direct stopt met het faciliteren van privéjets. De wetenschap is helder: overbodige luxeconsumptie door een kleine, mondiale elite is volgens de actievoerders de grootste oorzaak van de klimaat en ecologische crisis. Tegelijkertijd treft deze crisis mensen met lage inkomens het hardst, ook in rijke landen zoals Nederland.
Privéjets zijn volgens de demonstranten het toonbeeld van deze klimaatonrechtvaardigheid. De luchtvaart stoot jaarlijks evenveel broeikasgassen uit als Japan, de derde economie ter wereld. Mensen die reizen per privéjet en businessclass passagiers vormen 1% van de wereldbevolking en produceren de helft van deze emissies. Dr. Harald Buijtendijk, hoofddocent en onderzoeker bij het Centre for Sustainability, Tourism & Transport van Breda University of Applied Sciences: ‘Een privéjet is het meest vervuilende vervoermiddel ter wereld. Een gemiddelde privéjet stoot 2 ton CO2 per uur uit; de gemiddelde Europeaan zo’n 8 ton per jaar.’ Bovendien voegen privéjets niets toe aan de transportfunctie van de luchtvaart.
Privéjetparadijs
Dagelijks landen er drie tot vier privéjets op MAA (tegen één in 2020). Twintig procent zijn ultrakorte vluchten –extra vervuilend wegens hoog energieverbruik voor de start – naar Amsterdam, Antwerpen, Brussel, Eindhoven, Luik, Parijs en Rotterdam. Het aantal privéjetvluchten verdriedubbelt tijdens de
kunstbeurs. Rondom TEFAF 2023 waren er 267 vliegbewegingen met privéjets naar MAA. Schiphol en Eindhoven Airport hebben aangekondigd vanaf 2025/26 privéjets niet langer te faciliteren. MAA hee vooralsnog niet de intentie om hetzelfde te doen.
Het voortbestaan van MAA staat al jarenlang ter discussie. Eerder onafhankelijk onderzoek wees uit dat sluiting van de luchthaven de beste optie was voor Limburg. De luchtvaartsector heeft dit betwist. Inmiddels zijn miljoenen geïnvesteerd in o.a. een nieuwe parkeerplaats en landingsbaan
zonder dat de luchthaven een duidelijke business case heeft en de milieueffecten zijn vastgesteld.
MAA moet per 1 januari 2025 een zogenaamd luchthavenbesluit hebben. Hiervoor benodigde milieuonderzoeken zijn vertraagd, maar dit heeft geen effecten voor het gebruik van het vliegveld. Of, zoals Follow The Money in 2022 al concludeerde: ‘Het vliegveld blijft open. Waarom en voor wie is bijzaak.’
