De grote karekiet, een van de zeldzaamste broedvogels van ons land, had in 2023 een goed jaar. De aantallen broedparen in de belangrijkste broedgebieden zijn wat gestegen ten opzichte van vorig jaar. Ook daarbuiten vestigden zich meer grote karekieten. Hiermee zet de trend van een licht herstel van de populatie sinds 2016 van deze Rode Lijst-soort door. Dit komt voor een belangrijk deel op conto van het Beschermingsproject Grote Karekiet van Vogelbescherming, waardoor het leefgebied voor de grote karekiet zich uitbreidt in oppervlakte en kwaliteit.
Het aantal territoria van de grote karekiet in Nederland is in 2023 minimaal 10% toegenomen ten opzichte van 2022, waarmee de licht stijgende trend van de laatste jaren zich voortzet. In de kerngebieden waren meer dan 70 territoriale mannetjes aanwezig. Buiten de kerngebieden waren, verspreid door heel Nederland, ongeveer 40-50 zingende mannetjes langer dan een week op een bepaalde locatie aanwezig. Vaak betrof het hier echter ongepaarde mannetjes die weer vertrokken. Het aantal werkelijke broedparen in de rest van Nederland bedraagt daarom veel minder dan 40-50. Het aantal territoria in 2023 in heel Nederland wordt geschat op 100-130; in 2022 waren dat er 95-110 (bron: Sovon Vogelonderzoek Nederland).
Karekieten zijn plaatstrouw
De onderzoekers hebben tientallen volwassen grote karekieten voorzien van een kleurring met een unieke code, waardoor deze vogels individueel herkenbaar zijn met behulp van camera’s of telescopen. Van deze vogels werd een deel weer teruggezien. In de regel keerden de karekieten terug naar dezelfde rietkraag of binnen een straal van 10 km ervan. Dit bevestigt resultaten van eerder onderzoek dat volwassen grote karekieten zeer plaatstrouw zijn.
Vele honderden jonge grote karekieten zijn op het nest geringd met een aluminium ring. Idee hierachter is om uit te zoeken waar deze vogels zich vestigen als ze zelf gaan broeden. Vier vogels die vóór 2023 waren geringd werden weer teruggevonden, als broedvogel in de buurt van hun geboorteplek, deze bleven hun geboorteregio dus trouw.
Bescherming van rietkragen
Een belangrijke, effectieve maatregel om het leefgebied van de grote karekiet – stevige rietkragen aan open water, het zogenoemde ‘stromingsriet’ – te herstellen, is het aanbrengen van rasters van gaas, die op steeds meer locaties worden geplaatst. Er is de laatste jaren veel mee geëxperimenteerd en het helpt. Hiermee wordt voorkomen dat vooral de sterk toegenomen grauwe ganzen en andere watervogels de rietkragen teveel aanvreten. Een flink deel (zo’n 60%) van de karekieten broedt nu in die afgeschermde rietkragen (figuur 2). Plaatsen van rasters kan binnen twee tot drie jaar tot vestiging van grote karekieten leiden. Dat geldt bijvoorbeeld voor het Nuldernauw waar flink wat rasters zijn geplaatst. In 2024 worden op nog meer plaatsen rasters geplaatst bij rietkragen die geschikt zijn voor grote karekieten, omdat steeds meer beheerders enthousiast worden voor de bescherming van deze boeiende vogel.
