Zo’n 450 wetenschappers en medewerkers van 13 universiteiten en 11 onderzoeksinstituten in Nederland vragen in een open brief aan NWO en KNAW om kritisch beleid voor samenwerking tussen onderzoekers en fossiele-energiebedrijven. Aanleiding voor de brief zijn de activiteiten van de fossiele energiesector die lijnrecht blijven ingaan tegen de gezamenlijke conclusies van de internationale wetenschappelijke gemeenschap, zoals vastgelegd in de klimaatrapporten van de Verenigde Naties.
Enkele universiteiten en instituten staakten al eerder hun samenwerking met de fossiele energiesector. Met deze brief vragen medewerkers vanuit een brede waaier aan kennisinstellingen om overkoepelend beleid van KNAW, stem en geweten van de wetenschap en van NWO, de belangrijkste wetenschaps-financier in Nederland. De brief is een initiatief van Scientists for Future NL.
Terwijl de gevolgen van klimaatverandering overal zichtbaar zijn en in ernst toenemen, verkiezen fossiele-brandstofbedrijven openlijk aandeelhouderswinsten boven geloofwaardig klimaatbeleid. De wanpraktijken van en schade door de fossiele-brandstofbedrijven zijn publiek bekend. Deze ontwikkelingen maken het onmogelijk voor veel onderzoekers en ondersteunende medewerkers om samen te werken met fossiele-brandstofbedrijven, zelfs bij projecten die ogenschijnlijk de energietransitie en/of het milieu dienen.
Aantoonbaar commitment aan klimaatakkoord
De ondertekenaars van de brief roepen NWO en KNAW, als hoeders van de wetenschap die steunt op geloofwaardigheid, op om alleen nieuwe samenwerkingen toe te staan en te financieren met bedrijven uit de fossiele energiesector die zich op korte termijn aantoonbaar committeren aan de doelen van het klimaatakkoord van Parijs. Tot nu toe voldoet geen enkel bedrijf in de fossiele energiesector aan deze criteria.
Prof. Sander Otte, hoogleraar technische natuurkunde, TU Delft: ‘Door samen te werken met fossiele bedrijven die hun uitstoot niet verminderen, dragen we bij aan het misleidende narratief dat het klimaatprobleem met enkel innovatie opgelost kan worden. Deze impliciete goedkeuring kunnen bedrijven gebruiken als excuus om het afschalen van hun vervuilende activiteiten nog langer uit te stellen. Reductie van de uitstoot van broeikasgassen, zoals afgesproken in het verdrag van Parijs, is de primaire oplossing van het klimaatprobleem. Hierover mag geen twijfel bestaan. Pas als daaraan wordt voldaan, kunnen we samenwerken op het gebied van technologische innovatie. ‘
Gezamenlijk beleid nodig als tegenwicht voor marktmacht
Prof. Irene van Staveren, hoogleraar ontwikkelingseconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam: ‘Fossiele bedrijven zijn oligopolies, ze hebben marktmacht. We hebben een gemeenschappelijk beleid nodig voor samenwerking in onderzoek en onderwijs om tegenwicht te bieden. Pas dan kan samenwerking vruchtbaar zijn om de doelen van Parijs te halen.’
Ook Prof. Roderik van der Wal, klimaatwetenschapper aan de Universiteit Utrecht, zegt: ‘Gezamenlijk beleid is bittere noodzaak om tot veranderingen te komen anders functioneert het systeem als een waterbed en zal de wetenschap tegen zichzelf uitgespeeld worden. Diverse universiteiten dragen dit beleid al uit, dus het is een logische stap om NWO en KNAW op te roepen dit beleid tot een nationale standaard te verheffen.’
