De relatie tussen India en Bhutan is gebaseerd op de pijlers vertrouwen, goede wil en wederzijds begrip. De twee buurlanden hebben een nauwe civiele, culturele en economische relatie die eeuwen teruggaat. Bhutan beschouwt India als gyagar, wat het heilige land betekent, aangezien het boeddhisme zijn oorsprong vindt in India, de religie die door de meerderheid van de Bhutanen wordt gevolgd.
De relatie tussen de twee landen is verder versterkt met de totstandkoming van diplomatieke betrekkingen in 1968. De basis van deze betrekkingen wordt gevormd door het Indo-Bhutaanse vriendschapsverdrag van 1949 dat de nadruk legt op “eeuwigdurende vrede en vriendschap, vrije handel en commercie, en gelijke gerechtigheid voor elkaars burgers”. Bhutan deelt niet alleen een 699 kilometer lange grens met India die aan vier Indiase staten grenst, maar is ook een belangrijke speler in twee van India’s kardinale elementen van het buitenlands beleid – het nabuurschapsbeleid en het Act East Policy.
Voor India zijn de sociaal-economische ontwikkeling en de territoriale integriteit van Bhutan altijd een belangrijk punt geweest op de agenda van zijn buitenlands beleid. De twee landen hebben een nauw strategisch partnerschap, waarbij India Bhutan bijstand verleent in verschillende sectoren, waaronder economische ontwikkeling, infrastructuur, onderwijs, gezondheid en veiligheid.
India is niet alleen de grootste ontwikkelingspartner van Bhutan, maar ook de belangrijkste handelspartner, zowel als bron als markt voor de handel in goederen en diensten. India biedt niet alleen een doorgangsroute naar het door land ingesloten Bhutan, maar is ook de grootste markt voor een aantal exportproducten van Bhutan, waaronder waterkracht, halffabrikaten, ferrosilicium en dolomiet.
Ter versterking van de strategische betrekkingen heeft India in 1961 zijn militair trainingsteam (IMTRAT) in Bhutan ingezet om de Bhutanese veiligheidstroepen op te leiden en is het sindsdien verantwoordelijk voor de veiligheid in Bhutan. De twee landen maken regelmatig afspraken over onder meer veiligheid en grensbeheer, dreigingsperceptie, coördinatie van de grensovergangen tussen India en Bhutan en uitwisseling van realtime-informatie. De Doklam-stelling tussen Indiase en Chinese strijdkrachten in 2017 heeft de veiligheidskwestie nog belangrijker gemaakt en heeft geleid tot een nog betere coördinatie en partnerschap tussen Indiase en Bhutanese strijdkrachten om de strategische gebieden te beveiligen.
Op het gebied van wetenschappelijke en technologische samenwerking luidt de recente lancering van een gezamenlijke SAT-satelliet van India en Bhutan door ISRO een nieuw tijdperk in voor de betrekkingen tussen India en Bhutan. Verwacht wordt dat deze satelliet Bhutan in staat zal stellen real-time gegevens en hogeresolutiebeelden te leveren voor het in kaart brengen van het land en het vergemakkelijken van het beheer van zijn natuurlijke hulpbronnen, bossen en landbouw.
India heeft Bhutan altijd bijgestaan in ongunstige situaties en moeilijke tijden in het verleden en Bhutan heeft dit erkend. Als een vriendelijk en behulpzaam buurland heeft India gereageerd op de behoeften van Bhutan, zoals blijkt uit de steun die het land van tijd tot tijd verleent voor de levering van essentiële goederen en diensten en alle andere benodigdheden.
