Het jaar 2017 – de driehonderdennegentiende dag – instinct

Mijn instinct is mijn alarmsysteem, geeft signalen: keer terug, verbreek het contact, ga direct weg, dit is niet goed, wegwezen. In mijn baan als politieverslaggever maar ook als volger van de dhamma werd ik door mijn instinct gewaarschuwd. Ik kwam in boeddhistische centra waar het ogenschijnlijk okay leek, ontmoette leraren en leerlingen waarbij ik direct het gevoel kreeg: dit is niet goed, hier wil ik niet bij horen. Ik vertrok direct, ik wil er niet begraven liggen

Het is niet zo dat ik mijn instinct koester, het is er gewoon. Ik kan het ook niet verder benoemen, het doet er ook niet toe. Instinct is altijd toekomstgericht, pas achteraf blijkt of het instinct gefaald heeft of niet de juiste koers aangaf. Is het zo dat hoe ouder je wordt er ook meer instinct is? Ik kan alleen maar zeggen dat mijn instinct er vanaf mijn pubertijd  was. Waarnemen is anders dan instinct, instinct is net als de lurven, waar zitten die? Waar is het instinct gehuisvest?

De Amerikaanse lama Willa B. Miller, oprichtster van de natural dharma fellowship in de USA noemt instincten betrouwbaar. Ze zegt dat naar aanleiding van de Me Too beweging waarbinnen slachtoffers van vooral seksueel geweld het voornamelijk machtsmisbruik via sociale netwerken aan de orde stellen. Miller zegt de laatste tijd veel te hebben nagedacht over seksueel misbruik in (ook) boeddhistische organisaties. Ze zegt dat als mensen in een ongezonde relatie zitten er signalen van ongemak komen. Ze zullen verschijnen in je lichaam, in je stresshormonen. Jarenlang heb je deze tekenen genegeerd, dus het kan even duren om weer te luisteren naar je lichaam. Blijf er niet mee zitten, als er tekenen zijn van stress, angst, zorgen, maak ze bekend. Voor de draad er mee.

Veel mensen zijn bang dat het luisteren naar die signalen, het openbaar maken van je angsten en vrees, het aanklagen van een boeddhistische leraar die zijn positie misbruikt, ook het verlies van de dhamma betekent. Dat je denkt dat de leraar ook de dhamma is. Maar dat is niet zo, zegt Miller. Het lijkt tegenstrijdig maar het verliezen van zo’n relatie kan leiden tot een dieper begrip van de dhamma.

Moedig voorwaarts!

BIJSLUITER: het lezen van deze columns kan leiden tot groot geestelijk ongemak, heimwee naar Chef,  de Kloosterbunker, Bunkerstad, woedeaanvallen, depressies, onbeheerst gedrag, angstaanvallen, maagzuur, zweten, ongeloof, twijfel aan eenieder, straatvrees, lange tenen en het geloof in het eigen gelijk. Bij de lezers. Scheldpartijen en een onbedwingbare drang om te reageren zijn waargenomen. Sommigen willen mij  corrigeren. Of bedanken. Of prijzen. De drang om in verzet te komen, het abonnement op te zeggen- wat niet kan. Sommigen besluiten de krant niet meer te lezen, of te boycotten. Er kwaad over te spreken. Te janken of te vloeken. De straat op te gaan om te demonstreren. De politiek de rug toe te keren. Of aan de drugs te gaan. Kwaad spreken over Feyenoord. Breken met de familie. Het haten van planten en groenten. Aantijgen of beschuldigen. Het stopzetten van gedachten.