• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » Waarom het hart zich niets wijs laat maken en niemand wat wijsmaakt

Waarom het hart zich niets wijs laat maken en niemand wat wijsmaakt

28 februari 2026 door Hans van Dam

De wankelmoedige zoektocht naar een onwankelbare autoriteit. Zesde van zeven teksten over het hoofd versus het hart.

Beste Hans,

Niet-weten spreekt me erg aan. Er is geen andere wijsheid dan de Wijsheid van het Hart. Het Hart is de toegangspoort tot het Ene.

Beste Renske,

Het hart is de toegangspoort tot het vaatstelsel. Dat het dat woordloos weet en nooit vergeet is de wijsheid van het hart. Dat er geen andere wijsheid zou zijn dan deze lijkt mij een dwaasheid van het hoofd.

Renske: Met het Hart bedoel ik het Gevoel, de Intuïtie, de Liefde, in tegenstelling tot de mind, het ego, het instinct.

Hans: De Liefde is de toegangspoort tot het Ene?

Renske: Het Ene is Liefde en Liefde is het Ene.

Hans: En haat dan?

Renske: Het Ene is ook haat.

Hans: Liefde is het Ene, het Ene is ook haat, dus Liefde is ook haat?

Renske: Alles is één.

Hans: En jij dan?

Renske: Ik is een droom. Echte Vrijheid is vrij zijn van de persoon.

Hans: Zeker weten dat vrij zijn van de persoon niet de volgende droom is?

Renske: De persoon is een illusie, er is alleen de Werkelijkheid.

Hans: Wijsheid, het Ene, het Gevoel, de Intuïtie, de Liefde, Vrijheid, de Werkelijkheid – je lijkt wel woorddronken.

Renske: Allemaal namen voor het Hart.

Hans: Wist je dat verslaving aan hoofdletters endemisch is onder zoekers? Het heet capitalisme, naar het Franse capital (hoofdletter), naar het Latijnse capitalis (van het hoofd). In de volgende versie van de Agnostic Systems Manual zal het op mijn voorspraak capitalitis heten (capital + -itis), zonder hoofdletter.

Renske: Jij volgt toch ook de Wijsheid van het Hart? Waar zou jij je als agnost anders op moeten verlaten?

Hans: Persoonlijk heb ik niet kunnen vaststellen dat mijn hart een betrouwbaarder raadgever is dan mijn hoofd, mijn water, de Enkhuizer Almanak, het vele of het ene. Mijn innerlijke goeroe is al net zo inconsistent gebleken als mijn grote teen, mijn hoofdchakra, mijn onderbuik en mijn nulmeridiaan. Ook ondervind ik onoverkomelijke problemen bij het vaststellen van de verschillen tussen gevoelens en gedachten, tussen het instinct, de intuïtie en de rede, tussen de mind en het hart, tussen het ego en het zelf, tussen mezelf en de ander en noem maar op. Voor mij is het allemaal spaghetti, woordenbrij, lettervermicelli. Hoe zou ik me dan kunnen verlaten op het ene en niet op het andere? En als ik me helemaal op het Ene moet verlaten, wat verlaat zich dan waarop? Het Ene op het Ene? Wat betekent dat nog?

Renske: Je moet toch ergens op afgaan.

Hans: Alleen als je ergens naartoe wilt.

Renske: Jij gelooft niet in de wijsheid van het Hart.

Hans: Is dat een vraag of een constatering?

Renske: Een… vraag.

Hans: Zolang je heilig gelooft in de wijsheid van het hart zit je daarin vast. Zolang je heilig gelooft in de wijsheid van het hoofd zit je daarin vast. Zolang je heilig gelooft in wat dan ook zit je daarin vast.

Renske: Wat als je nergens meer in vastzit?

Hans: Dan hoef je er ook geen woorden meer aan vuil te maken.

Renske: Ben je dan vrij?

Hans: Daar hoef je dan ook geen woorden meer aan vuil te maken.

Renske: Wat is vrijheid volgens jou?

Hans: Zolang je je afvraagt wat vrijheid is zit je gevangen in de vraag.

Renske: Is vrijheid een illusie?

Hans: Zolang je gelooft dat vrijheid een illusie is zit je gevangen in een antwoord.

Renske: Wat als je gelooft dat de persoon een illusie is?

Hans: Dan zit je daarin vast.

Renske: Vroeger geloofde ik dat ik Renske was.

Hans: Toen zat je daarin vast.

Renske: Tegenwoordig weet ik beter.

Hans: Dan zit je daarin vast.

Renske: Wat als je weigert om nog iets te geloven?

Hans: Dan zit je daarin vast.

Renske: Nu weet ik het helemaal niet meer.

Hans: Mooi zo.

Renske: Hoezo?

Hans: Niet-weten spreekt me erg aan, zei je toch?

Renske: Verdraaid.

Hans: Pas maar op dat je er niet in vast komt te zitten.

Index | vorige | volgende

Omslag van de Agnosereeks, een serie boeken over niet-weten.Deze tekst maakt deel uit van de serie Levenskunst voor nitwits, deel 7 van de Agnosereeks. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie in het Boeddhistisch Dagblad. Alle series van Hans in het Boeddhistisch Dagblad. Levenskunst voor nitwits op NietWeten.nl.

Categorie: Hans van Dam Tags: hoofd versus hart, levenskunst, Levenskunst voor nitwits, niet-weten

Lees ook:

  1. ‘Hokjesgeest’ is gewoon het volgende hokje
  2. Het wijze hart en het dwaze hoofd van Jack Kornfield
  3. Vrolijk en los
  4. Vastzitten in het onderscheid tussen hoofd en hart

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD. Paperbacks. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 24 februari 2026
    Basiscursus Zenmeditatie Zen Spirit Rosmalen
  • 28 februari 2026
    Medicijnboeddha Ceremonie Nyingma Centrum
  • 1 maart 2026
    ACTIVITEITEN Stichting Bodhisattva
  • 7 maart 2026
    Online Weekend Retreat for Beginners
  • 7 maart 2026
    Workshop meditatie
  • 14 maart 2026
    Online Weekend Retreat for Beginners
  • 14 maart 2026
    Workshop Kum Nye - Breek je muren af
  • 14 maart 2026
    Themamiddag > De zin van een betekenisvol leven – van ‘alleen’ naar herverbinding
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    ‘Hokjesgeest’ is gewoon het volgende hokje

    Hans van Dam - 23 februari 2026

    Eerste van zeven teksten over het hoofd versus het hart.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Van wie is jouw lijf? De mythe van het eigen lichaam

    Hans van Dam - 24 september 2025

    Hoe je van je lichaam afkomt zonder het te doden; incarnatie in het licht van afhankelijk bestaan (pratitya samutpada).

    Ardan, van zenleraar tot brugwachter – ‘Je opent de brug en je sluit ‘m weer. Bijna zen.’

    Ardan - 9 augustus 2025

    'Ik wil mezelf niet opzadelen met titels. En bovendien zei me de titel 'zenleraar' niet zoveel. Was ik nu anders geworden? Kon ik nu beter mensen begeleiden dan daarvoor? Het klopte voor mij niet. Datgene wat mij het meest gebracht had, namelijk die vrije vrouw/man zonder titel liep nu met een titel rond. En dat beviel me niks.'

    ‘Het leven zelf is zazen’

    Wim Schrever - 28 april 2025

    De grote tragedie hier in het Westen is dat we onze eigen spirituele traditie zo snel hebben opgegeven en met het badwater -de religie- ook het kind -de spiritualiteit- hebben weggegooid. Terwijl een mens fundamenteel nood heeft aan spiritualiteit, aan zingeving.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Henk – schuldgevoel
    • Waarom het hart zich niets wijs laat maken en niemand wat wijsmaakt
    • Dagopening
    • Het jaar 2026 – dag 58 – verdacht
    • The Rights Forum: Broodkruimels als antwoord op genocide

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.