• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » ‘Hokjesgeest’ is gewoon het volgende hokje

‘Hokjesgeest’ is gewoon het volgende hokje

23 februari 2026 door Hans van Dam

Eerste van zeven teksten over het hoofd versus het hart.

Beste Hans,

Volgens mij zit jij helemaal vast in niet-weten. Kom uit je hoofd! Luister naar de wijsheid van je hart! Vergeet het denken! Durf te voelen!

Beste Babs,

Gevoel genoeg hier hoor. Dat ik meer over gedachten schrijf, komt doordat mijn thema niet-weten is. Zou je niet even nagaan of je leuzen wel van toepassing zijn op degene die je aanschrijft voor je begint te scanderen?

Babs: Oei, pardon. Jij denkt niet dat je helemaal vastzit?

Hans: Niet in weten, niet in weteloosheid. Niet in voelen, niet in gevoelloosheid. Niet in denken, niet in gedachteloosheid. Niet in vastzitten, niet in loslaten. Niet in wijsheid, niet in dwaasheid. Niet in mijn hoofd, niet in mijn hart – niet dat ik weet. Jij?

Babs: Wat sla jij hoger aan, het verstand of het gevoel?

Hans: Geen van beide. Verstand en gevoel trekken altijd samen op, of je wilt of niet. Het hoofd is het hart, ze zijn onafscheidelijk. Zelf kan ik ze tenminste met geen mogelijkheid uit elkaar houden. Geen gedachte zonder gevoel, geen gevoel zonder gedachten en geen idee wie wie aan het lijntje houdt. Jij?

Schematische bloedsomloop met een hoofd op de plaats van het hart.
Het hoofd is het hart.

Babs: Ik wilde je niet in een hokje stoppen, hoor. Ik neem mijn woorden terug. Omdat mijn hart me dat nu ingeeft. ;-)

Hans: Stop me gerust in een hokje als je je daar beter door voelt. Ik stop ook iedereen in een hokje, zonder enige vorm van proces. En laat ze er aan de achterkant meteen weer uit. Dat is het voornaamste verschil met vroeger, toen ik mensen erin opsloot en de sleutel weggooide.

Babs: Ik heb een bloedhekel aan hokjesdenkers. Ik hou van vrijdenkers.

Hans: Zei de hokjesgeest.

Babs: Hoezo?

Hans: Je maakt onderscheid tussen het hoofd en het hart, verwerpt het eerste en verkiest het tweede. Je maakt onderscheid tussen de hokjesdenker en de vrijdenker, verwerpt de eerste en verkiest de tweede.

Babs: Verdraaid.

Hans: Geeft niks. Ieder levend wezen maakt onderscheid. Zelfs Anthonius Jozef, mijn demente vader, had in al zijn verwarring nog een hokjesgeest, net als Robert Francis Prevost, om eens een paus te noemen, net als Tenzin Gyatso, om eens een dalai lama te noemen. Apen houden van bananen, slangen van konijnen, muggen van mensen, zaadcellen van eitjes, witte bloedlichaampjes van ziektekiemen, colibacteriën van poep enzovoort.

Leven is overleven. Overleven is indelen en oordelen. Vriend of vijand? Mannetje of vrouwtje? Voedzaam of giftig? Lekker of vies? Nuttig of nutteloos? Veilig of gevaarlijk? Symbiont, commensaal of parasiet?

Hoe fijner het brein, hoe fijner de grein. Hoe feller het hart, hoe verder apart. Hoe groter de vreugd, hoe dieper de smart. Het indelen en oordelen zit ingebakken in ons genoom, noem het een erfstuk, noem het een erfzonde.

Index | vorige | volgende

Omslag van de Agnosereeks, een serie boeken over niet-weten.Deze tekst maakt deel uit van de serie Levenskunst voor nitwits, deel 7 van de Agnosereeks. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie in het Boeddhistisch Dagblad. Alle series van Hans in het Boeddhistisch Dagblad. Levenskunst voor nitwits op NietWeten.nl.

Categorie: Hans van Dam Tags: hokjesgeest, hoofd versus hart, levenskunst, Levenskunst voor nitwits, niet-weten

Lees ook:

  1. De onbereikbare horizon van Byron Katie
  2. Vastzitten in het onderscheid tussen hoofd en hart
  3. Waarom het hart zich niets wijs laat maken en niemand wat wijsmaakt
  4. Vroeger was het hart de zetel van het verstand, niet van het gevoel

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD. Paperbacks. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 24 februari 2026
    Basiscursus Zenmeditatie Zen Spirit Rosmalen
  • 14 maart 2026
    Online Weekend Retreat for Beginners
  • 15 maart 2026
    Sanghadag Ligmincha
  • 18 maart 2026
    Online lezingenserie: Universele Wijsheid in de oosterse traditie (3)
  • 19 maart 2026
    Intensive Retreat, Empowerments & Rare Oral Transmissions
  • 19 maart 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • 21 maart 2026
    Online Weekend Retreat for Experienced meditators
  • 22 maart 2026
    Gratis proeflessen Zen Zeist 22 of 28 maart
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    Gebed voor jagers en prooidieren

    Hans van Dam - 11 maart 2026

    Bidt voor de jagers, de prooidieren, de wapenfabrikanten, de hondenfokkers, de honden, de poeliers, de slagers, de koks, de consumenten...

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Van wie is jouw lijf? De mythe van het eigen lichaam

    Hans van Dam - 24 september 2025

    Hoe je van je lichaam afkomt zonder het te doden; incarnatie in het licht van afhankelijk bestaan (pratitya samutpada).

    Ardan, van zenleraar tot brugwachter – ‘Je opent de brug en je sluit ‘m weer. Bijna zen.’

    Ardan - 9 augustus 2025

    'Ik wil mezelf niet opzadelen met titels. En bovendien zei me de titel 'zenleraar' niet zoveel. Was ik nu anders geworden? Kon ik nu beter mensen begeleiden dan daarvoor? Het klopte voor mij niet. Datgene wat mij het meest gebracht had, namelijk die vrije vrouw/man zonder titel liep nu met een titel rond. En dat beviel me niks.'

    ‘Het leven zelf is zazen’

    Wim Schrever - 28 april 2025

    De grote tragedie hier in het Westen is dat we onze eigen spirituele traditie zo snel hebben opgegeven en met het badwater -de religie- ook het kind -de spiritualiteit- hebben weggegooid. Terwijl een mens fundamenteel nood heeft aan spiritualiteit, aan zingeving.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Gedachten over een haiku 58 –  Etsujin
    • Ardan – Risico…
    • Henk – Nu
    • Een retraite waar geen eind aan komt
    • Sodis – de virtuele denkster 571

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.