• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » Niet-weten is mystiek zonder grondslag

Naakt rustend op een hand van water die als een zetel uit zee steekt.

Niet-weten is mystiek zonder grondslag

29 juni 2025 door Hans van Dam

Hoe een rots branding werd.

Beste Hans,

Ik heb Mystiek voor nitwits bijna uit. Kort samengevat verwonder jij je over je bestaan en die verwondering is de grondslag van jouw niet-weten. Zeg ik dat goed?

Hans: Dat zeg je verkeerd. Niet-weten heeft geen grondslag. Niet-weten is een kaakslag, een bijlslag, een zweepslag, een aanslag, een inslag, een nekslag. Doodslag, kaalslag, een donderslag bij wijze van hemel – wat het ook mag wezen, niet-weten is geen filosofie. Wat valt er dan te funderen?

Sven: Een leer zonder grondslag, kan dat wel?

Hans: Zonder grondslag valt de bodem uit een leer, dan hangt hij in de lucht. Niet-weten is een lege leer, daar heeft nooit een bodem ingezeten, dus kan hij er ook niet uit vallen, en inhoud heeft hij nooit gehad, behalve ongebakken lucht. Een lege leer behoeft geen grondslag en verdraagt geen grondslag.

Sven: Verwondering is toch een bevestiging van niet-weten?

Hans: Wat valt er in Nescio’s naam te bevestigen aan niet-weten? Ik wil best toegeven dat mijn chronische verwondering congruent is met niet-weten, als ik je daar een plezier mee kan doen. Maar mijn verwondering heeft het een halve eeuw uitgezongen zonder niet-weten, en mijn niet-weten beroept zich nooit op mijn verwondering of op wat dan ook.

Sven: Is er dan geen enkel verband?

Hans: Laat ik het zo zeggen. Mijn verwondering, die niets bewijst of bevestigt, heeft uiteindelijk, zeer tegen mijn zin, beslag gekregen in een radicaal niet-weten, dat niets bekrachtigt of ontkracht, dit ook niet.

Sven: Zeer tegen je zin?

Hans: Duizendmaal liever had ik mijn verbijstering verbrijzeld op een van de monolithische waarden, waarheden, werkelijkheden en wijsheden waarin de mens grossiert.

Sven: Je zocht een houvast.

Hans: Een rots in de branding wou ik vinden. Een rots in de branding wou ik maken. Een rots in de branding wou ik worden. Branding is wat ik werd.

Sven: Een drenkeling zonder reddingsboei.

Hans: Een drenkeling zonder vlot of gebod, drijvend op de zee van niet-weten. Een île flottant, de zee een hand – ben ik daar al die tijd zo bang voor geweest?

Naakt rustend op een hand van water die als een zetel uit zee steekt.
Een île flottant, de zee een hand.

Index | vorige | volgende

Omslag van de Agnosereeks, een serie boeken over niet-weten.Deze tekst maakt deel uit van de serie Mystiek voor nitwits, deel 8 van de Agnosereeks. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie in het Boeddhistisch Dagblad. Alle series van Hans in het Boeddhistisch Dagblad. Mystiek voor nitwits op NietWeten.nl.

Categorie: Hans van Dam Tags: mystiek, Mystiek voor nitwits, niet-weten

Lees ook:

  1. De weg naar God leidt weg van God
  2. Slijk in slik; speuren naar sporen van agnose
  3. Alle weten overstijgend – Johannes van het Kruis
  4. Bestaansmystiek, seculiere mystiek of weetnietmystiek?

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 21 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 21 mei 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • 22 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 23 mei 2026
    Abhidhamma niveau 1, deel 2
  • 23 mei 2026
    Workshop meditatie - Meditatie in actie
  • 28 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 29 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 30 mei 2026
    Workshop Kum Nye - Ons ware zelf belichamen
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 6 – Hoe Boeddha met een bloem een opvolger koos

    Hans van Dam - 17 mei 2026

    Dit is een bloem, verklaarde Boeddha, mooi hè?

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Dick – Wijsheid en mededogen
    • Boeken – Dark Enlightenment
    • Als niets lijkt te helpen
    • Sanne Vogel reist in nieuwe KRO-NCRV serie naar India voor de oorsprong van Ayurveda
    • Boeddhistische doeners en denkers – de serie (31)

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.