Boeken – de Pelgrim Kamanita

De Nobelprijs voor de literatuur winnen ondanks dat de roman als ‘de vreemdste roman ooit in het Deens geschreven’ werd bestempeld en daarmee ook niet werd gewaardeerd door zijn thuispubliek: dat was het merkwaardige lot van Karl Gjellerup. Met haar moderne vertaling weet Marianne Smit-Weber deze roman weer toegankelijk te maken voor een modern publiek.

De pelgrim Kamanita hoopt over vier weken aan de voeten van de Boeddha te zitten. Onderweg brengt hij de nacht door met een onbekende monnik. Deze monnik is de Boeddha, maar Kamanita herkent hem niet; er was nog geen Facebook in die tijd. Kamanita vertelt zijn levensverhaal gedurende de nacht en legt uit waarom hij pelgrim is geworden. De monnik vraagt of Kamanita alvast de wijsheid van de Boeddha wil horen. Als Kamanita Boeddha’s leer krijgt uitgelegd, twijfelt hij aan de betrouwbaarheid ervan en vraagt zich af of deze monnik het goed begrepen heeft.

De volgende morgen bedankt hij de onbekende monnik voor het gesprek en vertrekt. Zijn weg zal hem uiteindelijk voeren naar het uiterste en intiemste van het bestaan en er voorbij…

Ondanks de Nobelprijs voor Literatuur werd deze roman van Karl Gjellerup in 1917 door de critici bestempeld als ‘de vreemdste roman ooit in het Deens geschreven’. Marianne Smit-Weber (1949) las dit boek in het Nederlands in 1973 en vond het destijds ‘de mooiste roman ooit’. Jaren later las zij het weer en werd opnieuw getroffen door de tijdloze schoonheid van dit verhaal en zij besloot het opnieuw te vertellen in modern Nederlands. Zij had inmiddels een rijke ervaring in het vertellen van oude, vooral Indiase verhalen, omdat zij 20 jaar Indiase dansles heeft gegeven op een spirituele basisschool in Amsterdam. Zij is opgeleid als onderwijzeres en heeft veel belangstelling voor filosofie en kunst. Vooral het opnieuw verwoorden van tijdloze wijsheid heeft haar hart gestolen en daar gaf deze roman ruimschoots de gelegenheid voor.