Morgen, zaterdag en zondag vindt op het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA) de wereldpremière van de film Saving Mes Aynak van de Amerikaanse regisseur Brent Huffman (VS, 2014) plaats. De film gaat over de nauwelijks meer af te wenden vernietiging van boeddhistisch erfgoed in Afghanistan, waar een Chinees bedrijf toestemming heeft gekregen een kopermijn te ontsluiten waardoor eeuwenoude boeddistische sculpturen dreigen te worden vernietigd.
“Als een moeder die haar kind vlak voor haar ogen ziet sterven,” zo omschrijft archeoloog Qadir Temori zijn gevoelens over de opgravingen die dreigen te worden vernietigd omdat een Chinees mijnbouwbedrijf zich opmaakt om op het terrein van de opgraving Mes Aynak in Afghanistan koper te winnen. Temori is hier met een internationale ploeg deskundigen en vrijwilligers – de terreurdreiging trotserend – schitterende oudheidkundige schatten aan het blootleggen die naar zijn zeggen qua omvang vergelijkbaar zijn met een vondst als Pompeï.
Een race tegen de klok, want het mijnbouwbedrijf heeft de archeologen beperkte tijd gegeven om de tweeduizend jaar oude boeddhistische bouwwerken en relieken op te graven. Zoals de reusachtige boeddha’s van Bamyan die rond de millenniumwisseling door de Taliban werden verwoest, dreigen nu om andere redenen wederom waardevolle archeologische objecten uit de weg geruimd te worden. “Onze geschiedenis en ons culturele erfgoed zal gelijk met het geld verdwijnen,” verzucht Temori, daarmee aangevend dat het land nauwelijks iets zal terugzien van de grote som geld die het Chinese bedrijf aan Afghaanse regeringsfunctionarissen heeft betaald voor de mijnbouwvergunning. Maar er is hoop: bij de UNESCO is protest aangetekend en het Chinese mijnbouwbedrijf stelt de koperwinning vooralsnog uit. Saving Mes Aynak toont de toewijding van de archeologen en de kwetsbaarheid van hun ontdekkingen, die in al hun breekbare pracht in beeld worden gebracht.
Vanavond –dinsdag 25 november, om 20.30 uur, vindt bij CREA, Nieuwe Achtergracht 170, 1018 WV Amsterdam onder de titel “Mes Aynak: A Choice Between Economy and History” een discussie plaats over dit onderwerp. Waar aan deelgenomen wordt door regisseur Brent E. Huffman; experts Stephen Carter, dr. Stefan Baums, dr. Paul van der Velde en Paula de Wijs. Ook zijn aanwezig twee plaatselijke Afghaanse deskundigen Matin Wasei en Nadie Tarzi.
De film is te zien op woensdag 26 november 20:15 – MUNT 10, zaterdag 29 aanvang 10:30 – TUSCHINSKI 3 en zondag 30 november 10:00 uur in – TUSCHINSKI 3.
Op 15 december 2012 plaatste het Boeddhistisch Dagblad dit artikel over de dreigende vernietiging van het boeddhistisch erfgoed in Afghanistan: “Culturele schatten worden opgeofferd aan dollars”
