Het jaar 2026 – dag 12 – schuw

Ik las laatst een bericht over thuisblijven en welzijn, ik geef het sterk ingekort weer:

De voorkeur om thuis te blijven is geen toeval; het weerspiegelt diepgewortelde psychologische kenmerken. Dit gedrag wordt vaak geassocieerd met een sterke behoefte aan veiligheid en stabiliteit, evenals een grotere neiging tot introspectie en zelfreflectie. Voor velen is het huis een toevluchtsoord, waar men controle en innerlijke rust ervaart, terwijl sociale interacties vaak als stressvol en bedreigend worden beschouwd.

Het kiezen om thuis te blijven is voor veel mensen een vanzelfsprekende keuze, maar volgens psychologen is deze voorkeur niet zomaar het gevolg van gemak of luiheid. Er zijn diepere psychologische factoren die een rol spelen in deze beslissing. De voorkeur om thuis te blijven weerspiegelt een complex samenspel van persoonlijke kenmerken die verder gaan dan alleen praktische overwegingen. Het is een gedrag dat diep geworteld is in de psyche en gekoppeld is aan verschillende belangrijke psychologische behoeften.

Een van de belangrijkste motieven voor het verkiezen van het thuis blijven is de behoefte aan veiligheid en stabiliteit. De geruststellende aanwezigheid van bekende omgevingen en vertrouwde routines versterkt deze behoefte aan een veilige haven.

Een andere belangrijke psychologische eigenschap die samenhangt met de voorkeur voor thuisblijven is sterke introspectie en zelfreflectie. Mensen die graag thuis zijn, gebruiken deze tijd vaak om na te denken over hun leven, doelen en emoties. Dit proces van zelfreflectie kan essentieel zijn voor persoonlijke groei en ontwikkeling. Deze innerlijke rust is cruciaal voor het ervaren van mentale helderheid en welzijn.

Daarnaast ervaren veel mensen de externe sociale druk en stress als een overweldigende factor in hun leven. Het vermijden van sociale interactie is dus een andere reden waarom men ervoor kiest om thuis te blijven.

Uiteindelijk weerspiegelt de keuze om thuis te blijven een mentale staat van wélzijn. De associatie tussen een huis en een bron van comfort en controle is diepgeworteld in ons collectieve bewustzijn. Mensen hechten waarde aan hun persoonlijke ruimte waar ze de touwtjes in handen hebben en de omstandigheden kunnen beïnvloeden.

Tot zo ver.

Ik vraag me regelmatig af waarom ik niet graag de deur uitga. Ik ben schuw, grap ik dan tegen vrienden. Maar dat ben ik niet want in een prettig gezelschap voel ik me happy. Als ik verder wroet in mijn geheugen en bewustzijn als thuiszitter komen al die duizenden contacten die ik in de loop van decennia had als onderzoeksjournalist bij dagbladen weer boven. Mensen die alles of veel verloren, kapot zijn gemaakt en aan wie ik als journalistenman onvoorwaardelijk aandacht wilde schenken. Omdat ze dat verdienden en ik ze mogelijk een hoopvol duwtje in de rug kon geven. En dat dat de oorzaak is van mijn huidige schuwheid. Lekker in mijn rust zijn.

Maar dat is het ook niet. Ik ben thans een jeugdige grijsaard- een ouwe hippie, maar ik weet nog goed hoe ik als klein kind bij mijn grootouders van moeders kant ging logeren. De liefste mensen die ik ooit heb ontmoet. Mijn moeder bracht me ’s middags en in het begin van de avond stond ik huilend achter de voordeur van het huis van mijn grootouders: ik wilde naar huis.

Wat wel waar is dat ik sociale interactie mijd: ik heb geen behoefte aan loze kletspraat, zoals mijn boeddhistische leraar dat noemde. Of groepsgedrag. Ik ben geen volger en nergens lid van behalve van de journalistenvakbond maar daarvan was ik vroeger kaderlid.

Eigenlijk heb ik geen goed antwoord klaar voor mijn schuwheid. Wat waar is dat in huis zijn – ik heb het niet over eenzaamheid of alleengaand, mij een goed gevoel bezorgt. Door een denkbeeldig groot raam zie ik de buitenwereld en kan me verheugen in het plezier dat mensen hebben of meegaan in hun verdriet. En zonodig in actie schieten.

Als thuiszitter ben ik geen robot of marionet. Ik hoef ook geen touwtjes in handen te hebben. Maar ervaar wel dat luisteren en praten niet samengaan. Is dat introspectie?

Moge iedereen een lang, gezond en gelukkig leven hebben, niemand uitgezonderd.
Vrede en alle goeds, zeggen de Franciscanen.
Moedig voorwaarts!

BIJSLUITER: het lezen van deze columns kan leiden tot groot geestelijk ongemak,  woedeaanvallen, depressies, onbeheerst gedrag, angstaanvallen, maagzuur, zweten, ongeloof, twijfel aan eenieder, straatvrees, lange tenen en het geloof in het eigen gelijk. Bij de lezers. Scheldpartijen en een onbedwingbare drang om te reageren zijn waargenomen. Sommigen willen mij corrigeren. Of bedanken. Of prijzen. De drang om in verzet te komen is waargenomen, het abonnement op te zeggen. Sommigen besluiten de krant niet meer te lezen, of te boycotten. Er kwaad over te spreken. Te janken of te vloeken. De straat op te gaan om te demonstreren maar niet weten waartegen. Het boeddhisme de rug toe te keren.  Of aan de drugs te gaan. En zo gaat het maar door.