Inhoud

 

  1. Advaita is: Niet vastzitten in neutraliteit
  2. Advaita is: Niet vastzitten in woorden
  3. Advaita is: Niet vastzitten in advaita
  4. Advaita is: Niet vastzitten in Bewustzijn
  5. Advaita is: Niet vastzitten in speculatie
  6. Advaita is: Niet vastzitten in de Waarheid
  7. Advaita is: Niet vastzitten in je gedachten

 

Advaita is: Niet vastzitten

 

Beste Ferry,

Wat een lange brief zeg, meer dan drie meter. Ik kan natuurlijk niet overal op reageren. Hieronder de punten die mij het meest aan het hart gaan.

 

Advaita is: Niet vastzitten in neutraliteit

 

Mij maakt het niet uit of iets me uitmaakt.

 

Om te beginnen, dank voor je medeleven. Inderdaad heb ik pijn en inderdaad maak ik me zorgen. Je stelt ‘dat het de verlichte betaamt pijn en zorgen te verwelkomen’, dus ik heb meteen de rode loper uitgerold. Kijk ze eens paraderen!

Grapje. Eerlijk gezegd maakt het mij niks uit of ik de pijn en de zorgen verwelkom of mijn afwijzing ervan of mijn afwijzing daar weer van. Ze zijn allemaal even welkom of nietkom, dus daar heb ik geen omkijken naar.

Ook in algemene zin maakt het mij niets uit of iets me uitmaakt. Wat heb ik daarmee te maken? Maakt het me toch een keertje uit, dan maakt dát me niet uit. Zodoende kan ik het nooit verkeerd doen. En nooit goed natuurlijk.

Ik sta met andere woorden onverschillig tegenover mijn verschilligheid. Ik sta onpartijdig tegenover mijn partijdigheid. Ik tolereer mijn intolerantie. Ik stem niet tegen mijn stem. Ik heb geen mening over mijn meningen. Ik hecht geen geloof aan mijn geloof.

Ik kijk onbevooroordeeld naar mijn vooroordelen. Ik ben ruimdenkend inzake mijn bekrompenheid. Ik word niet begrensd door grenzeloosheid. Ik ben een met mijn menigvuldigheid.

Ik eigen mij mijn toe-eigeningen niet toe. Ik identificeer mij niet met mijn identificaties. Ik hou mij niet verantwoordelijk voor mijn verantwoordelijkheidsgevoel.

Ik heb geen voorkeur voor een leven zonder voorkeur. Ik heb geen hokje voor hokjesgeesten. Ik maak geen onderscheid tussen wel en geen onderscheid maken. En meer van dat soort formuleringen.

Begrijp je wat ik bedoel?

 

Advaita is: Niet vastzitten in woorden

 

en ook niet in de stilte

 

Hoe je een en ander moet noemen is een tweede. Aanvankelijk noemde ik het niet-weten. Die term lag (en ligt) me het best.

Later heb ik honderd andere namen leren kennen waarmee ik ook uit de voeten blijk te kunnen. Waaronder advaita. Non-dualiteit. Niet-twee. Niet-onderscheiden. Niet-doen. Niet-willen. Niet-hebben. Niet-begeren. Niet-hechten. Niet-oordelen. Niet-geloven. Niet-zelf. Niet-zijn.

Helaas zijn alle labels misleidend. Zonder uitzondering. Wie ze letterlijk neemt en ernaar probeert te leven, komt meteen vast te zitten.

Die mag geen onderscheid meer maken, geen grenzen meer trekken, nergens meer over oordelen, geen plannen of doelen meer hebben, geen eigendommen vergaren, niets meer geloven, nergens meer naar verlangen, nergens meer aan hechten en niets meer weten.

Die loopt de hele dag op te letten, zijn best te doen, zijn zonden te overdenken, zijn karma te verkleinen, zijn persoon te ontkennen, zijn ego te onderdrukken, zijn geest tot rust te brengen, zijn openheid te cultiveren, zijn gewoontes te doorbreken, zijn illusies te doorzien, zijn banden te verbreken, zijn bezittingen te lozen, zijn gedrag bij te stellen en de balans op te maken.

Mij best hoor, maar om dat nou vrijheid te noemen?

Zo ken ik een advaitaleraar, laten we hem F. noemen, die te pas en te onpas tegen anderen en tegen zichzelf roept dat ‘het de verlichte betaamt alles te verwelkomen’. Een fuik van jewelste en een gesel voor iedereen die hunkert naar verlichting of zich de identiteit van verlichte heeft aangemeten.

Zolang je gelooft dat de verlichte iets past zit je vast. En zolang je gelooft in verlichting als iets wat je kunt worden of doen of bereiken, heb je iets te worden, te doen of te bereiken.

Ook deze woorden zijn misleidend en zetten je meteen weer vast. En te zeggen dat alle woorden misleidend zijn, of dat de waarheid voorbij de woorden is of iets van die strekking, maakt het er niet beter op. Het verleidt alleen maar tot zwijgerij en het ophemelen van stilte.

 

Advaita is: Niet vastzitten in advaita

 

Einde oefening. Afgelopen, uit.

 

Wat betreft de door jou ‘gerespecteerde, vaste satsangbezoeker B.’ die meende ‘dat jouw gedachten, en eigenlijk alle gedachten, vanuit het perspectief van de advaita vedanta gebakken lucht zijn’ – hij heeft volkomen gelijk.

Helaas voor B. betekent dit dat zijn gedachte dat jouw gedachten vanuit het perspectief van de advaita vedanta gebakken lucht zijn, ook gebakken lucht is. Evenals de gedachte dat eigenlijk alle gedachten vanuit het perspectief van de advaita vedanta gebakken lucht zijn. Evenals het perspectief van de advaita vedanta zelf. Dus waarop wou B. zich nog beroepen? En waartegen wou jij nog in beroep gaan?

Advaita is uiteindelijk zelfvernietigend. Dat is precies wat ik er zo mooi aan vindt. Het doet alles op zijn grondvesten schudden en ineenstorten. Advaita is een ander woord voor aardbeving, of liever: geestbeving. Non-dualisme als denksteenvergruizer.

Wie ieder onderscheid ondermijnt, zelfs het onderscheid tussen eenheid en veelheid, werkelijkheid en illusie, iemand en niemand, één en twee en niet-twee en veel, die raakt alle verhalen kwijt. Ook het verhaal van advaita.

Niets houdt hij over. Zelfs niet het niets. Geen grond meer onder zijn voeten en geen poot meer om op te staan. Einde oefening. Afgelopen, uit.

Stel je dat eens voor. Geen dvaita. Geen advaita. Geen veda. Geen vedanta. Geen dualisme. Geen non-dualisme. Geen dualiteit. Geen non-dualiteit. Geen zelf. Geen niet-zelf. En ook geen niet-weten natuurlijk. Kan het eenvoudiger?

 

Advaita is: Niet vastzitten in Bewustzijn

 

Het Bewustzijn is gewoon de volgende persoon

 

Het komt mij voor dat je je met je hypostase van ‘het Bewustzijn dat zich uitdrukt via de gedachten van wat men gewoonlijk de persoon noemt, in mijn geval Ferry’, evenzeer en net zo hopeloos vastlult als met de hypostase van de persoon zelf, in jouw geval Ferry.

Het Bewustzijn is gewoon de volgende persoon, zeg maar Ferdinand of Ferrari. De Persoon der personen. De Hoofdpersoon, ontsproten aan het Opper-hoofd. Dat alleen maar een alter ego blijkt te zijn van goeie ouwe Ferry. Zo praat je er tenminste over:

Het Bewustzijn kent mij en leeft mij. In die zin ben ik het Bewustzijn en andersom. Er is geen afgescheidenheid.’

Het Bewustzijn is gewoon de volgende persoon.

Wat is Bewustzijn precies, vraag ik mij af, of doe alsof. Een personificatie, een reïficatie of een deïficatie? Misschien wel een mystificatie. Ik zou tenminste niet weten hoe je ‘het niets dat alles is’ en ‘het alles dat in zichzelf leeg is’ (jouw woorden) anders zou moeten noemen.

Met dat soort taal maak je de heilige graal alleen maar heiliger, stuw je de overspannen verwachtingen nog hoger op en wek je in je gebiologeerde toehoorders precies de spirituele hebzucht, eerzucht en behaagzucht op die je zegt te verafschuwen. Inflatie van de non-persoon verleidt tot identificatie.

 

Advaita is: Niet vastzitten in speculatie

 

Pas maar op dat je kop niet uit elkaar knalt

 

En wat is dat nou ineens weer voor geheimzinnig gedoe over de kosmos?

Ja, ik ken die R. die je met instemming citeert wel zo’n beetje – cryptofiel, filoloog, sciëntist, nieuwetijdskind en praatjesmaker par excellence met zijn meeneemideeën over elfdimensionale snaren en andere luchtgitaren, zijn gewauwel over de noodzaak tot verwetenschappelijking van onze zogenaamd middeleeuwse spiritualiteit naar het voorbeeld van Lama Ladida, bla bla bla.

Pas maar op dat je kop niet uit elkaar knalt. Metafysica is amfetamine voor de mind, maar met spiritualiteit heeft het geen jota te maken, of hoe het kleinste higgsdeeltje tegenwoordig ook mag heten. Tenzij je spiritualiteit definieert als speculatie.

Voor mij is spiritualiteit juist het einde van alle speculatie, zowel de gebreidelde als de ongebreidelde variant. Of ten minste de erkenning van het speculatieve karakter van onze verheven gedachten. Een speculum om de ongeboren babbelbox bloot te leggen, die gedijt bij verborgenheid. Waarop hij meteen dichtklapt. Gynäkologie des Geistes.

 

Advaita is: Niet vastzitten in de Waarheid

 

Het Mysterie is ook maar een gedachte

 

Ook dat andere stokpaardje van je, het leven als Mysterie, is dezer dagen bon ton onder beaten uit alle hoeken en gaten, van ongeboren tot ongestorven, van half gaar tot dubbel gebakken, wat een lucht. God is dood, Osho bijgezet, Hare Krishna vergeten, Boeddha verkracht – leve het Mysterie.

Het Mysterie – weer een nieuw sterrenbeeld aan het firmament om thee en horoscopen van te trekken, het volgende mikpunt voor de psychonaut. Zou dat dan de Eeuwige WijsDom zijn: verlichting als permanente staat van verwondering?

Verwonder je hier dan maar eens over. Niemand verkeert in een permanente staat van verwondering. Zelfs amnesiepatiënt Clive Wearing en mijn demente ouders niet. En verlichten wel het allerminst, wat jij. Zij hebben namelijk de absolute Waarheid in pacht. Vreemd genoeg niet allemaal dezelfde. Zelfs dat verwondert ze niet.

Verlichten lijken sprekend op elkaar, hun act gaat van leraar op leerling. Zekerheid zaaien en bewondering oogsten, luidt het devies. Bestudeerd hun gebaren, alwetend hun blik. Zelfgenoegzaam glimlachen ze hun gehoor uit. En maar Wijzen. Speel maar eens een videootje van een van je eigen satsangs af, let vooral op je handen.

 

Advaita is: Niet vastzitten in je gedachten

 

Man, ontspan. Bijeenkomst in lichtheid – dat is pas satsang.

 

Satsang – alleen het woord al. ‘Bijeenkomst in Waarheid’. Wat heeft dat met verwondering te maken?

Daarom wil ik je ter overweging geven dat ‘het Mysterie van het Leven dat ons leeft’ weleens niet meer zou kunnen zijn dan een modieuze gedachte, die net als alle gedachten, modieus of niet, komt en gaat. Geprezen zij de Heer, Hij weet het ook niet meer. Of heeft het nooit geweten.

Als je het Mysterie niet denkt is er geen Mysterie te bekennen, als je het léven niet denkt geen leven, als je het Bewustzijn niet denkt geen Bewustzijn. Hoef je ook niks meer uit te leggen. Kan je er ook geen geld meer voor vragen. Zijn er ook geen hooggespannen verwachtingen meer. Heb je ook niks meer Waar te maken.

Man, ontspan. Bijeenkomst in lichtheid – dat is pas satsang. Gezelligheid kent geen tijd, vergankelijkheid duurt het langst, wat kan het absolute daaraan toevoegen?

Ook dit zijn maar gedachten. Over een paar seconden zijn ze alweer verdwenen. Instant verlossing, eeuwige Endlösung. Helemaal gratis. Je hoeft er niets voor te doen. En je kan er niets tegen doen.

Zoen,

Hans

 

Lees ook: Wat is non-dualisme?

 

 

Ochtend- of avondeditie

We hebben een gratis mailinglijst.
Abonneer je op onze ochtend- of avondeditie

Reageren is niet meer mogelijk

Menu