‘Ontspan alsjeblieft, het is geen begrafenis!’, zegt zuster Virañani vrolijk tegen de retraitedeelnemers. Er verschijnt hier en daar een voorzichtige glimlach op de ingespannen gezichten. ‘Vooral westerlingen zijn gewend om de beoefening heel serieus op te vatten en heel erg hun best te doen,’ legt ze uit. ‘Maar metta-beoefening gaat juist over verzachting. Wanneer het hart ontspant, komt de concentratie vanzelf.’

De boeddhistische non is een paar weken in Nederland om metta workshops en een retraite te geven. Metta is liefdevolle vriendelijkheid, een welwillende houding; het tegengif van boosheid en afkeer. Dus in de mettameditatie wensen we onszelf en anderen al het goede toe. Virañani is een non in de theravadatraditie, oorspronkelijk Amerikaans-Hawaiiaans, maar al vele jaren woonachtig in Birma, in het meditatiecentrum van Sayadaw U Indaka. Deze leraar verweeft de mettabeoefening nadrukkelijk met de beoefening van vipassana, zo legt Virañani uit: ‘Als je bij U Indaka komt om een tijd lang vipassana te doen, zal hij je opdragen om eerst een dag of twee, drie mettameditatie te doen, of je dat nou ziet zitten of niet. En zelfs daarna, als je met de ‘serieuze’ vipassana (inzichtmeditatie) begint, wil hij dat je elke dag en elke sessie met metta begint. Ook op momenten dat je vastloopt in je vipassanabeoefening, zegt hij: ‘Doe maar een tijdje metta.’

Inderdaad geven de deelnemers in deze mettaretraite aan dat zij zich veel makkelijker dan anders kunnen concentreren. Zo werkt het blijkbaar met het herhalen van de wens ‘Moge je gelukkig, gezond en vredig zijn’ (of welke formulering dan ook) terwijl je iemand in gedachten neemt zoals een vriend, kennis, iemand waar je moeite mee hebt of jezelf.

‘Anders dan in Azië,’ legt Virañani uit, ‘vinden mensen in het Westen zichzelf vaak de meest lastige persoon om liefde aan te sturen. Ze zijn zelfkritisch en bang om egoïstisch te zijn.’ En juist daarom is het belangrijk om bij jezelf te beginnen. Virañani: ‘Metta is een concentratieoefening, maar ook een cultiveren van vriendelijkheid, van goedheid. Het brengt vreugde in je hart en van daaruit wordt concentratie makkelijker. Ik zie mettameditatie graag als een achterdeur naar bevrijding, vanwege het wegvallen van afkeer en de zelfloosheid.’

Vipassana gebruikt opmerkzaamheid, en is gericht op inzicht en op bevrijding. Door metta leer je, om alles wat opkomt liefdevol te omarmen. Door opmerkzaamheid leer je om de dingen te zien zoals ze zijn: vergankelijk, onbevredigend en zonder ‘ik’. ‘Ik zie het graag als een kar waar je twee paarden voor spant: het paard metta en het paard vipassana. Als ze in harmonie rennen, kan de kar veel harder gaan.”

Jaarlijks begeleidt Virañani samen met Ariya Bauman en Sayadaw U Indaka een metta-retraite van een maand voor buitenlanders in Birma. Iedere keer een groot succes.

 

.

Categorieën: Nieuws, Achtergronden, Theravada
Tags: , , , , , , , ,

Ochtend- of avondeditie

We hebben een gratis mailinglijst.
Abonneer je op onze ochtend- of avondeditie

1 reactie op Metta en vipassana als twee paarden voor één kar

  1. Anja Edwards schreef:

    Hallo Ciska,
    dank voor dit inkijkje in Viranani’s aanpak. Van twee ossen voor het span had ik al eens gehoord. De os Rust en de os Inzicht. Inderdaad, ook samen sneller dan alleen, maar ik onthield: als de ene os sterker is dan de andere, dan draait het span rondjes. Blijkbaar is mijn geheugen pessimistisch …
    Kan het ook gebeuren dat het paardenspan metta-rust rondjes gaat lopen?

    Groet,
    Anja

Menu